ENDÜSTRİYEL KİRLENME VE YEŞİLIRMAK

Son üç gündür İstanbul Teknik Üniversitesi’nce yapılan “İTÜ 7. Endüstriyel Kirlenme Kontrolü Sempozyumu 2000”e katıldığım için yazı yazmaya imkân bulamadım.

Endüstri, sürdürülebilir kalkınmanın en önemli öğelerinden, parçalarından biridir. Bu işlevi sırasında çevre kaynaklarını kullanır, tüketir ve insanlar için üretir. Üretim esnasında çeşitli çevre problemleri ortaya çıktığı gibi, kaynakların tüketimi de ayrıca çevre ve yaşam sorunu oluşturur.

Dünyada hava kirlenmesi, toprak kirlenmesi, suların kirlenmesi yanında, çevre kaynaklarının temel ögeleri olan madenler, su, hava, toprak, enerji vb.nin tüketimi ile kaynakların kullanımı ve korunması kavramı ön plana çıkmıştır.

Günümüz endüstriyel faaliyetlerinde en önemli kavramlardan biri de çevre sistemlerinin yönetimidir. Endüstriler bunu çağdaş olarak toplam kalite yönetimi içinde gerçekleştirmeye çalışmaktadır. Çünkü ürünün kalitesi, fiyatı ve çekiciliği kalite standartları ile gerçekleşirken artık çevre dostu ürünler ve çevre kalitesini sağlayan faaliyetler ödüllendirilmektedir. (ISO 9000 – ISO 14000 vb.)

1988 yılında İTÜ Çevre Mühendisliği Bölüm Başkanlığını üstlendiğim sırada başlamış bulunduğum ve iki yılda bir yapılarak gelenekselleşen bu ulusal sempozyumda 26 tebliğ sunulmuş ve tartışılmıştır. 

Sempozyumun açılış konuşmasını yapan Rektör Prof. Dr. Gülsüm Sağlamer konuşmasının bir yerinde “Dün seyrettiğim bir televizyon haberinde Yeşilırmak’ın kirlenmesi nedeniyle balık ölümlerinin meydana gelmesine ülkemin çevre değerlerine gerekli hassasiyetin gösterilmemesinden dolayı çok üzgünüm” dediği zaman yörenin bir evladı olarak ben de aynı derecede üzüldüm. Yeşilırmak ve onun kollarından olan Çorum Çayı’nın gençlik yıllarında ne kadar temiz olduğunu hatırlıyorum. Endüstrileşmenin ülkemizin kalkınması ve iş alanlarının açılması bakımından gerekli olduğuna inanıyorum. Diğer taraftan da üretim yapılırken çevrenin kirletilmemesi için gerekli önlemlerin alınması gerektiğine de inanıyorum.

Endüstriyel kirlenmenin kontrolünde, yer seçiminin uygun yapılması, uygun teknoloji seçimi işletmenin üretim kaynaklı kirletici oluşumunu en az düzeyde tutacak şekilde ayarlanması, eski tesislerde verim artırıcı ve kirlenmeyi en aza indirici düzenlemelerin yapılması, çevreye zararlı hammaddelerin yerine daha az zararlı veya zararsız olanlarının kullanılması, atık sulardaki kimyasal maddelerin geri kazanılarak değerIendirilmesi veya üretimde yeniden kullanılması arıtma tercihinden önce gelmelidir.

Hâlihazırda, atık su arıtma teknolojileri oldukça gelişmiştir. Bir endüstrinin atık suyun standartlarda belirlenen düzeylere kadar arıtılması için fiziksel, kimyasal ve biyolojik yöntemler vardır. Önemli olan arıtma yapma arzusudur. Balıkların öldüğü Yeşilırmağı atalarımız bize tertemiz bırakmış olup bizim de torunlarımıza temiz bırakmamız gerekir. Bunun için “Endüstriyel Kirlenme ve Kontrolü” konularına önem vermeliyiz.

Çorum Çayı’nın ve Yeşilırmak’ın endüstri tarafından kirletilmesinin önlenebilmesi için Çorum Arıtma Tesisinin bir an önce bitirilmesi sağlanmalıdır.

İstanbul, 22.EylüI.2000

Leave a Comment.