ACI BELA – KROM 6

Uzun bir süreden beri eşimle sinemaya gidememiştik. Onun seçtiği “Tatlı Bela” filmine geçen Pazar günü gittik.

En iyi kadın oyuncu “Oscar Ödülü” sahibi Julia Roberts başrolünü oynadığı filmde fahişe kılığı ve ağzı bozuk, sivri dilli tavırları ile dikkati çeken, iki kez boşanmış, üç çocuklar Erin Brockovich isimli bir kadını canlandırmaktadır.

Son boşanma davasını üstlenen avukatı suçlayan ve parası olmadığı için kendisine iş vermek zorunda olduğu yolunda şirretce baskı uygulayan Erin’den kurtulmak için ona firmasının bodrum katında yer alan evrak dosyalama kısmında iş verir.

Evrak dosyalamaktan sıkılan Erin kendisini tatmin edecek daha sorumluluğu olan bir iş vermesini avukattan kendisine has bir tutumla ister. Avukat onu başından uzaklaştırmak için “Dosya Geliştirme” kısmında çalışmasını önerir.

Kendisine ilk verilen dosya bir ev satıcı ile ilgilidir. Bu dosyayı incelerken ev sahiplerinin kendilerinin ve çocuklarının hasta olduğu ve evin yakınında bir fabrika bulunduğunu görür ve şüphesini gidermek için Kaliforniya’da yer alan bu küçük kasabaya gider.

Kasabada ilk uğradığı yer dosyanın sahibi aile olur, evin babası kanser ve annesi de böbrek hastalığından hat safhada rahatsız olup çocukların da belirli sorunları bulunmaktadır. Erin kasabanın çevre dairesinin genç mühendisini cilveyle tavlar ve fabrika arıtma tesisi çıkış suyunun ve bölgedeki yeraltı suyunun deney sonuçlarını içeren gizli evrak ve bilgilere ulaşır.

Ulaştığı değerler ve bilgiler korkunçtur. Kimyasal üretim yapan fabrika imalatında tehlikesiz olan Krom-3 yerine ucuz ve insan sağlığı bakımından da tehlikeli olan Krom-6 kullanmıştır. Ölçülerde yeraltı suyunun Krom-6 ile aşırı derecede kirletildiği için fabrika uyarıldığı görülmektedir. Önlem almayan fabrikanın suçlu olduğu açık bir şekilde anlaşılmaktadır. ayrıca Erin kuyulardan aldığı numuneler ve civardaki sularla ölmüş kurbağalar üzerinde yaptırdığı deneylerde de aynı sonuçlar elde edilmiştir.

Avukatlık bürosu iyi bir iş yakalamıştır. Firma evi bu tesbitler karşısında 65 bin dolara değil 250 bin dolara almayı kabul ederse de bu istekleri avukatlık bürosunca geri çevrilir. Bu arada konuyu öğrenen kasaba sakinlerinin büyük bir çoğunluğu avukatlık bürosuna vekalet verirler.

Fabrikaya karşı kasaba halkının sağlığını tehlikeye düşürdüğü için açılan davada avukatlık bürosu aynı durumdaki 640 aileyi temsil eder ve Erin’in üstün gayreti ile fabrikanın davayı engelleme ve savsaklama girişimleri bertaraf edilir. Mahkeme sonucunda hakim fabrikayı sorumlu bularak onları 430 milyon dolar tazminat ödemeye mahkum eder.

Bu büyük dava Erin’in bürodaki yerini sağlamlaştırdığı gibi, avukat tarafından 2 milyon dolarla ödüllendirilmesini sağlar.

Eşimin benim ilgimi çekeceğini düşünerek bu filmi seçtiğini çıkışta kendisinden öğrendim. Çevre ile ilgili bir öğretim üyesi olarak, çevre dikkate alınmadan sağlanan sanayileşmenin insanların yaşamını nasıl etkilediğini, onları kanser gibi iyileşmesi pek mümkün olmayan sağlık sorunları ile karşı karşıya koyduğunu insanlara gişe rekorları kıran bu filmde olduğu kolay kolay anlatılamayacağını düşündüm ve seçimi için eşime teşekkür ettim.

İnsan yaşamı kadar kutsal bir değer olmadığı düşüncemi vurgulayarak konuyu sizin değerlendirmenize sunuyorum.

İstanbul, 8 Nisan 2001