YABANCI SERMAYE VE TÜRKİYE

Gelişmekte olan ülkeler, kalkınma faaliyetlerini yürütebilmek için gelişmiş ülkelerin kaynaklarından yararlanmak istemektedirler. Bu ülkelerin kaynaklarının yetersizliği yanında mevcut kendi kaynaklarını kullanmakta karşılaştıkları zorluklar, teknik yetersizlikler gibi nedenler onları genellikle yabancı sermaye aramaya yönlendirmektedir.

Dünyanın birçok yerinde yabancı sermaye hareketleri 200 yıldan beri gerçekleşmektedir. 1950’lerden sonra ve özellikle son 20 yıldan beri dünyada artan rekabet ve küreselleşmenin bir sonucu olarak daha da artmıştır. 1990 yılında yıllık yabancı sermaye girişi 1990 yılında 211 milyar dolar iken 2000 yılında 1271 milyar dolar olmuştur.

Türkiye 1954 yılında çıkardığı 6224 Sayılı Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanunu ile yabancı sermayenin gelmesini teşvik etmeyi istemiş ise de 1980 yılına kadar uygulanan ekonomik politikalar nedeniyle pek başarılı olamamıştır. 1980’den itibaren uygulamaya konulan liberal ekonomi ülkemize gelen yabancı sermayenin belirli bir seviyede artmasını sağlamıştır. Son yıllarda bu artışın durakladığı ve gelen yabancı sermaye yatırımlarının Çin, Polonya, İrlanda, Brezilya’nın çok gerisinde kaldığı görülmektedir.

Yabancı Sermaye Çekmede                            Yıllık Yabancı Sermaye Girişi

(2000 Yılında) Dünya Sıralaması       1990 (Milyon Dolar)   2000 (Milyon Dolar)

Çin          4      3.5       41

Brezilya          10        0.9       34

İrlanda   12      0.1       16

Polonya           19        0.1       10

Türkiye             52      0.1       0.9

Bu tablodan 10 yıllık bir sürede yabancı sermaye girişi bakımından Brezilya’nın yüzde 3677, Çin’in yüde 1071, İrlanda’nın yüzde 163, Polonya’nın yüzde 100 ve Türkiye’nin yüzde 29 artış sağladığı görülmektedir. İrlanda son 20 yılda 1200 dolar olan kişi başına milli gelirini 22000 dolara çıkarmıştır.

Yaklaşık 70 milyonluk nüfusuna ortalama yüzde 5’lik büyüme hızını sağlayabilmek, 2000 dolara düşmüş kişi başına milli geliri 2006’ya kadar 5000 dolara artırabilmek için ülkemizde yabancı sermaye yatırımlarının artırılmasına büyük ihtiyaç duyulmaktadır.

Yabancı sermayeyi ülkemize çekmek için aralarında Microsoft firmasının kurucusu Bill Gates’in ve Coca Cola, Nestle, Metvo, Pirelli, Renault, Toyota, Oracle gibi dünyanın en büyük şirketlerinin yetkililerinin bulunduğu dünyada önde gelen 20 uluslararası şirketin kurucusu bugün İstanbul’da yapılacak “Yatırım Konseyi Toplantısı”nda bir araya geleceklerdi. Ne yazık ki ülkemizin içinde bulunduğu siyasi belirsizlik nedeniyle bu toplantı iptal edilmiştir.

Bu konuda Hazine yetkilileri şunları söylemiştir;

“Yabancı sermayeyi cezbetmek için düşündüğümüz düzenlemeleri yapamadık. Yabancı sermaye yasa tasarısını Meclis’e sunduk, ama Meclis tasarıyı görüşmeden tatile girdi. Yasa çıksaydı, ünlü işadamlarına ‘Bakın biz yasayı değiştirdik, sıra sizde’ demeyi planlıyorduk; ancak şimdi söyleyebileceğimiz bir şey yok. Üstelik siyaset şu anda karmakarışık.”

Diğer sebepler yanında Türkiye’de istikrarın olmaması yabancı sermaye girişini olumsuz etkilemektedir. Bu toplantıda sağlanabilecek imkanlar kaçırıldığı gibi yabancı seraye gelmediğinden de iş imkanları yaratılamamaktadır. 3 Kasım’da yapılması kararlaştırılan seçimlerin de ülkeyi arzulanan istikrara kavuşturacağı pek tahmin edilmemektedir. Gelecekte de koalisyon hükümetlerinin ülkenin kaderine hakim olacağı görüşü halkımızı pek ümitvar kılmamaktadır.

Toplam borcumuzun 204 milyar doları bulduğu bir ortamda Türkiye’nin çoğunluğunun oyunun alacak bir partinin iktidarına ihtiyaç bulunmaktadır.

İstanbul