KOMŞULAR IRAK’I YER

Basında kısa olarak verilen bu başlıklı haber dikkatimi çekti.İnternetten arayarak haberin tam metnini buldum ve okudum. Sizinde ilginizi çekeceğini düşünerek Richard Holbrooke gibi etkin Amerikalı bir diplomatın açıklamalarını aşağıda bilgi ve değerlendirmenize sunuyorum:

*    *    *

“Bosna’daki barışın mimari ABD’li diplomat Richard Holbrooke, Irak sınırlarının 1922’de Winston Churchill tarafından yanlış çizildiğini, 1991’de baba George Bush ile Türkiye’nin bu hatayı birlikte düzeltme

fırsatını kaçırdığını söyledi ve ‘’Şimdi Türkiye dahil komşuları Irak’tan parçalar koparır ve orta kesimde teröristler kalır’’ dedi.

Eski başkan Bill Clinton döneminde, Yugoslavya’nın parçalanması sırasında özel temsilcilik görevi yürüten ve bir dönem ABD’nin BM’deki daimi temsilcisi olan, Boşnaklarla Sırplar arasındaki Dayton barış anlaşmasının mimari Richard Holbrooke, Irak ile ilgili ilginç değerlendirmeler yaparken, aslında üç ayrı parçadan oluşan Irak’ın 1922 yılında yanlış sınırlarla kurulduğunu savundu.

Holbrooke, Fox News televizyonuna verdiği demeçte, bu yanlışın, 1991’de eski Başkan baba George Bush tarafından Türkiye ile çalisilarak çözümlenebileceğini, ancak bunun yapılamadığını söyledi.  Richard Holbrooke, Irak’ın geleceğine ilişkin olarak da bu ülkeden, aralarında Türkiye’nin de bulunduğu komşuları tarafından parçalar koparabileceğini iddia etti.

Sunucu Tona Snow’un, Irak’ın iki-üç parçaya bölünmesi ihtimali olup olmadığını sorması üzerine Holbrooke, ‘’Irak dediğimiz ülke, 81 yıl önce, yani 1922’de (dönemin İngiltere Başbakanı) Winston Churchill ve diğerleri tarafından Kahire konferansında kuruldu. Irak, kesinlikle su anki uluslararası sınırları içinde kurulmamalıydı’’  dedi.

OSMANLI DOGRU YÖNETTİ

Holbrooke, ‘’Osmanlılar, Kürtleri, Sünnileri, Şiileri 400 yıl boyunca üç ayrı vilayet halinde, yani Musul, Bağdat ve Basra olarak yönetti. Bu doğru çözümdü. Ancak daha sonra İngilizler yanlış yaptı. Biz de 1.Dünya Savası’ndan sonra yaratılan sınırlara sadık kaldığımız için, bu mesele bize miras kaldı’’ diye konuştu.

Irak ile eski Yugoslavya arasında benzerlikler kuran Richard Holbrooke, düzeltmesi gerekiyor mu’’ diye sorması üzerine, ‘’Sanırım 1991’de ilk Bush yönetimi, Türklerle çalışarak bunu çözebilirdi’’ dedi, ancak ayrıntı vermedi.

KONGO’YA DÖNEBİLİR

Holbrooke, Irak ile ilgili olarak su görüşleri öne sürdü:

‘’Isteksiz şekilde de olsa suna ikna oldum ki, Irak’ın bütün komşuları, ki buna NATO müttefiki Türkiye ile Suudi Arabistan, İranlılar ve Suriyeliler dahil, Irak’tan parçalar koparmaya başlayabilir. Sonunda da Irak, Kongo gibi komşuları tarafından yenilerek, geriye kalan orta kısmında teröristlerin bulunduğu bir duruma dönüşebilir. Dolayısıyla üzüntüyle sunu söyleyebilirim ki, Churchill’in 1922’de yaptığı hatayı düzeltmenin zamanı geçti.’’

*    *    *

1991 Körfez savaşı esnasında, Türkiye’de o zamanki Başbakan Turgut Özal ile Genelkurmay Başkanı Orgeneral Necip Toruntay arasında yaşanan gerginliğin ve Toruntay’ın istifasının nedenlerini, Holbrooke’ın bu açıklamasından sonra daha iyi anlamak mümkün.

Neyin doğru olduğunu söyleyebilmek için tüm bilgi ve belgelere sahip olmak gerekir.Tarih kimin doğru, kimin yanlış hareket ettiğini yazacaktır.

İstanbul