ÇORUM İÇİN ANTALYA’DAN ÖRNEKLER: KALEİÇİ MÜZESİ ve SUNA VE İNAN KIRAÇ AKDENİZ MEDENİYETLERİ ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ

Şehirlere şahsiyet veren ve şehirlerin ziyaret edilmesini sağlayan kültür yapılarının başında müzeler gelir. Bir şehirde ne kadar çok sayıda müze varsa, o şehir kültürel yaşamın zengin olduğu bir yer olarak değerlendirilir.

Antalya bölge zenginliklere sahip bir şehir olduğu için de oldukça fazla yerli ve yabancı turisti çekmektedir.

Daha önce gezdiğim Kaleiçi Müzesi ve Enstitü ile ilgili olarak basında yer alan bir makale Çorum için iyi bir örnek olabileceği düşüncesiyle bu  kuruluş hakkında beni bu yazıyı yazmaya yönlendirdi.

*    *    *

Vehbi Koç Vakfı bünyesindeki Suna ve İnan Kıraç Akdeniz Medeniyetleri Araştırma Enstitüsü (AKMED) Antalya ve çevresinin tarihi, arkeolojik ve etnografik değerlerinin araştırılması ve tüm Akdeniz kıyılarındaki ilişkilerinin yorumlanmasına yönelik çalışmalar yapan bir bilim yuvası. Burada çeşitli etkinlikler düzenleniyor ve Türk kültürü her boyutuyla tanıtılıyor.

Arkeolojik ve kentsel sit olarak koruma altına alınan Kaleiçi’nde iki eski binanın Antalya’ya kazandırılmasıyla oluşan Enstitü, 1996 yılından itibaren hizmete girdi.

AKMED kompleksinin (bütününün) en ilginç yapısı ise Kaleiçi Müzesi, yapım tarihi tam olarak bilinmeyen müze binasının kitabesinde Aya Yorgi Kilisesi olduğu ve 1863 yılında tamirat geçirdiği bildiriliyor. 1993-1995 yılları arasında restore edilen binada Kıraç ailesine ait Çanakkale ve Kütahya seramikleri koleksiyonları sergileniyor.

Enstitüye ait evlerin yanındaki bir diğer ev de sonradan satın alınıp restore edilerek, Antalya geleneklerini canlandırmalarla anlatan küçük bir etnografya galerisine dönüştürüldü. Taşlık ve hayat gibi klasik Türk Evi’nin tüm unsurlarının bulunduğu bu evin üst katındaki odalarda damat traşı, kahve ikramı, kına gecesi gibi gelenekler canlandırılıyor. Bu bölümleri gezenlere fotoselli ışık ve ses sistemiyle bu gelenekler hakkında bilgi veriliyor.

Bu müzede çekilmiş bir fotoğrafı sizlerin değerlendirmesine sunuyorum.

*    *    *

Antalya’daki bu “Kaleiçi Müzesi”nin bir benzerinin Çorum’da kurulmasının, şehrimizin etnografik değerlerinin  ve kendimize has özelliklerimizin tanıtılmasına önemli katkısı olacağına inanıyorum.

Bunun için Antalya’da olduğu gibi bu gayeye uygun eski bir Çorum Evi, kültürel katkı sağlayacak bir veya daha çok sayıdaki hemşehrimiz tarafından satın alınarak, “Çorum Türk Evi” haline getirilebilir.

Her şeyi devletten beklememeliyiz. Çorum’un gelişmesi için hepimiz taşın altına elimizi koymalıyız. Ben de böyle bir girişimde yer almaya hazırım.

Bu girişim gerçekleşinceye kadar “Çorum Tük Evi” projesi mevcut Çorum Müzesi bünyesinde veya Belediyemiz kültür merkezi haline getirilen “Velipaşa Konağı”nda uygulamaya konmalıdır.

Antalya, 21 Ağustos 2005

Kadir Zengin, “Bu müzede yok yok” Milliyet Akdeniz, 19.8.2005