FRANSA VE YUNANİSTAN’IN NATO’YA GERİ DÖNÜŞLERİ

Son aylarda uluslararası politikada ülkemizi ilgilendiren, etkileyen ve üzerinde tartışılan bir çok olay yaşandı…

Dış politika gibi geniş bilgi ve deneyim gerektiren bir alanda teknik tarafı ağır basan bir bilim adamı olarak derinlemesine bir değerlendirme yapmanın zorluğunu bilmeme rağmen zaman zaman bu konuları kapsayan yazılar yazmaya da gayret ediyorum.

Fransa, 60’lı yıllada, de Gaulle’ün Cumhurbaşkanlığı döneminde Nato’nun askeri kanadından ayrılmıştı. Bu nedenle Nato teşkilatı da Paris’ten Brüksel’e taşınmıştı.

Yıllarca Amerika’dan bağımsız bir politika izleyen ve Nato yerine Avrupa Birliği’ne önem veren Fransa’nın yeni seçilen Cumhurbaşkanı Sarkozy ülkesinin bu konudaki politikasını değiştirdi ve Amerika ile yakın işbirliğine ağırlık verdi. Bu değişiklik sonucu olarak da Nato’nun askeri kanadına geri dönmeyi istedi.

Fransa’nın, Avrupa Birliği üyeliğimize karşı uyguladığı politikalar nedeniyle Türkiye’nin bu geri dönüşüne karşı çekinceleri olduğu ve “evet” demesinin koşulları olacağı ifade edilmesine rağmen, Fransa, fazla bir tartışma olmadan Nato’ya geri döndü.

Yukarıda da ifade ettiğim gibi uluslararası politikada çok karmaşık denklemler geçerli. Bana göre bünyeinde 30’dan fazla ülkenin yer aldığı Nato’da da kuvvetler dengesi bir üyenin böyle bir kararı boykot etmesini engelliyor!

Fransa’nın Nato’ya dönüşü bana ister istemez 80’li yıllarda Nato’dan ayrılan Yunanistan’ın geri dönüşünü hatırlattı.

O zamanlarda, Yunanistan’ın Nato’ya dönüşüne müsade eden hükümet ve bilhassa Devlet Başkanı Kenan Evren çok tenkit edilmişti.

Geriye dönüp baktığımda o zaman da Nato içinde kuvvetler dengesinin bugün alınan karara benzer bir kararın alınmasında etkili olduğunu düşündürüyor.

Bu iki kararda görüldüğü üzere Nato gibi önemli kuruluşlarda ülkelerin bireysel isteklerini tüm ülkelere kabul ettirmesi her zaman mümkün olmamaktadır. Ayrıca, istekleri kabul edilmeyen ülkelerin uzlaşma yoluna gitme yerine bu kuruluşlardan ayrılması da akıllıca olmayan bir girişim olarak değerlendirilmektedir.

İstanbul, 3.Mayıs.2009