KOPENHAG İKLİM ZİRVESİ BEKLENENİ VERMEDİ

Uzun bir süreden beri, üzerinde konuşulan, dünyanın karşı karşıya bulunduğu ısınma sorununu çözmek için, Danimarka’nın başkenti Kopenhag’da toplanan Birleşmiş Milletler İklim Zirvesi’nde beklenen netice elde edilemedi.

193 ülkenin katıldığı bu Zirve’de yayınlanan “Kopenhag Mutabakatı” aralarında ABD, Çin, Brezilya, Güney Afrika, Hindistan’ın bulunduğu 30 ülke tarafından karara bağlanarak kabul edildi. Sürecin dışında tutulan küçük ülkeler bu duruma büyük tepki gösterdiler.

130 yoksul ülkenin üye olduğu ittifakın sözcüsü, “Batılı ülkelerin vardığı bu anlaşma Afrika’nın yakılması anlamına gelir” derken, küresel ısınma sonucunda yükselen okyanus suları altında kalması beklenen Pasifik ada ülkelerinden Tuvalu’nun delegesi anlaşmanın küresel ısınmayı engellemeyeceğini ve kendilerine yapılacak mali yardımın anlamsız olduğunu ifade etmiştir.

Anlaşma yakinen incelendiğinde;

– Küresel sıcaklık artışının 2 dereceden daha az olmasını sağlamak,

– Gelişmiş ülkelerce, gelişmekte olan ülkelere finansal kaynak, teknolojik ve kapasite desteği sağlamak,

– 2020 yılına kadar gelişmekte olan ülkelere 100 milyon dolar yardım sağlamak,

– 2010 yılında almanya’nın Bonn kentinde bağlayıcı kararlar alınması için yeni bir zirve yapmak,

konularının karara bağlandığı görülmektedir.

Kopenhag Zirvesi’nde;

Avrupa Birliği’nin sera gazlarının salınımını 2020 yılına kadar yüzde 30, 2050 yılına kadar yüzde 80 azaltması talebi gerçekleşmediği gibi Kyoto Protokolü’nün öngördüü gibi bağlayıcı somut değerlere yer verilmedi.

Ayrıca sera gazlarının salınımının belirlenmesi için uluslararası denetim teklifi Çin’in karşı çıkması nedeniyle, gelişmekte olan ülkeler iki yılda bir sera gazları ile ilgili gelişmeleri Birleşmiş Milletler’e bildirecekler şekline dönüştürüldü.

ABD’de yayınlanan New York Times gazetesi, “Anlaşma bir çok soruna atıfta bulunsa da, Avrupa’dan en yoksul ülkelere dek katılımcıların birçoğu zirveden mutsuz ayrıldı” derken, İngiltere’de yayınlanan The Guardian gazetesi de, “Düşük hedefler. Başarısızdı.” değerlendirmesini yaptı.

Basında Kopenhag’daki başarısızlığın en büyük sorumlusu Çin olarak görülürken, “Dünya Dostları” adlı sivil toplum örgütü, “fakirler için felaket” açıklamasında bulundu.

İstanbul, 21 Aralık 2009

Bu yazı hazırlanırken, Hürriyet ve Sabah gazetelerindeki haberlerinden faydalanılmıştır.