KIRIM TATARLARININ MÜCADELESİ HAKKINDA BİR FİLM

Yazıma başlamadan once, ülkemizin çok zor günlerden geçtiğini belirtmeyi isterim. Türkiyemizin bekası açısından birlik ve beraberlik içinde olmamız gerektiğine inanıyorum. Son Ankara ve İstanbul facialarında kaybettiklerimiz dahil tüm şehitlerimize Allah’tan rahmet, ailelerine ve milletimize başsağlığı diliyorum.
* * *
Amerika’da kurulu bulunan Türk- Amerikan Dernekleri Kurulu (Assembly of Turkish American Associations) tarafından bana gönderilen haberleşme bülteninde Kırım Tatarları hakkında bir habere rastladım.
Bu haberin konusu; Kırım Tatarlarının, Vatanları için mücadelesi (A Struggle for Home: The Crimean Tatars) hakkında bir film yapıldığı ve bu filmin ilk gösteriminin , 10 Mart’ta Amerika’nın başşehri olan Washington’da Bağımsız Film Festivali’nde gerçekleştirildiği idi.
Bana İngilizce olarak gönderilen bu haberi kısaca özetliyerek aşağıda bilginize ve değerlendirmenize sunuyorum.
* * *
Multimedya gazeteci ve film direktörü olan Christina Paschyn, 2012’de Kırım Tatarları hakkında bir dokümanter film hazırlamak için Kırıma gitti. İki yıl sonra, hikayesinin çok zorlayıcı bir şekilde değişeceğini hiç tahayyül etmemişti. Ancak 2014 Şubat sonunda herşey değişti. Rus orduları Ukrayna’nın Kırım yarımadasını işgal ettiler.
Kırım’ın Rusya tarafından ilhakı, Batı ve ABD tarafından kabul edilmeyen bir politik gelişme olup çekişmeyi ateşledi. Bu beklenmeyen olay, Kırım Tatarlarının tarihinde en önemli ve yıkıcı zamanlardan biri olarak anılacaktır.
Kırım Tatarları bir Müslüman Türk topluluğu ve yarımadanın yerli halkıdır. Kırım Hanlığını, 1783 ‘de,Rusya İmparatorluğu işgal edinceye kadar onlar bu toprağın sahibiydiler.Rusya’nın idaresinde etnik ve dini eziyet, zulüm gördüler.
Sovyet soykırımı sonucunda Kırım Tatarlarının tümü 1944’de Kırım’dan Orta Asya’ya zorla sürüldüler.Tatar nüfusunun %46’sının bu sürgünün ilk 2 yılında öldüğü tahmin ediliyor.
Bu filmde, Kırım vatandaşları, Rus milliyetçileri, Tatar aktivistler, 1944’deki sürgünden sağ kalanlarla ve tarihçilerle yapılan söyleşiler yer alıyor. Ayrıca 2014 Rus istilası sırasındaki olaylar, Kırımın ilhakından itibaren Tatar nüfusun etkilendiği insan hakları ihlaline kronolojik olarak yer veriliyor.
Daha fazla bilgi için aşağıdaki sitelere girilebilir.
http://astruggleforhome.com/

A Struggle for Home: The Crimean Tatars
* * *
Kırım’ın Rusya tarafından ilhakı Batı ve ABD tarafından kabul edilmediği gibi Kırım Tatarlarına her zaman sahip çıkan Türkiye tarafından da kabul edilmemektedir.
Nitekim, 9-10 Mart tarihleri arasında ülkemizi ziyaret eden Ukrayna Devlet Başkanı Peter Poroşenko ve Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın katıldığı basın toplantısında, Erdoğan, “Türkiye, Kırım’ın gayrimeşru ilhakını tanımamıştır ve bundan sonra da tanımayacaktır” demiştir.
2014 yılında gerçekleşen Rus işgalinden sonra Kırım’a girmesi Ruslar tarafından yasaklanan Kırım Tatarlarının lideri ve Kırım Tatarlarının yürütme organı olan Kırım Tatar Milli Meclisi’nin Başkanı Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu Kırım Tatarları işlerinden sorumlu Ukrayna Cumhurbaşkanı Temsilcisi ve Ukrayna milletvekili olarak Ukrayna heyetinde yer aldı. Ayrıca heyette Kırım Tatarları Kongresi Başkanı ve Ukrayna milletvekili Rıfat Çubarov bulunuyordu.
Eğer internette Kırımoğlu hakkında bir inceleme yaparsanız onu yakinen tanıyabilirsiniz. Kırımoğlu,Tatar Türklerinin ana vatana dönmesi ve davalarını dünya kamuoyuna duyurmak amaçlı 303 gün açlık grevi yaparak dünyada en uzun süre açlık grevi yapan kişi olmuştur.
* * *
Yazımı hazırlarken sizing de ilginizi çekeceğini düşündüğüm aşağıdaki bilgilere rastladım.
-“Putin, Kırım’ı Rusya’ya bağlayan Kerç köprüsü inşaatını denetlemek için dün Rus işgalinin ikinci yılında Kırım’ı ziyaret etti….’’
Bu haber iki gün önceki bir haberdir. Böylece Azak Denizi ile Rusya’dan ayrı olan Kırım’ın karadan Rusya’ya bağlanması sağlanacaktır.

-Rusya’nın Kırım’ı ilhak etmesinin üzerinden geçen iki yılda bölgede yaşayan Tatarlar arasında öfke ve hayal kırıklığı giderek artıyor. Rus yetkililerin kendilerini kamu görevlerinden uzaklaştırdığını söyleyen Tatarlar yarımadayı terk etmeye başlıyor.,
Bu haber bir gün önceki bir haberdir.Böylece Kırım Tatarları tekrar muhacir olmaya zorlanmaktadırlar.
* * *
Kırım Tatarlarının son iki yüz otuz yıllık tarihindeki en büyük felâketlerden birisi olan göçler, gerçekte uzak tarihte kalmış bir olgudan ibaret değildir. Neticeleri itibarıyla Kırım Tatarları bu göçlerden doğan problemleri bugün de yaşamaktadırlar.
* * *
Bu vesile ile, babamın işlettiği Velipaşa otelinde katip olarak çalışan ve bana çocukluğum döneminde bir ağabey gibi davranan ‘’Tatar Lütfi’’yi saygıyla anıyor ve mekanı cennet olsun diyorum.

İstanbul,20 Mart 2016