4. ULUSAL TAŞKIN SEMPOZYUMU – TAŞKINLAR VE ŞEHİRLER

Prof. Dr.-Ing Ahmet Samsunlu
İTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü, Maslak İstanbul
e-posta: samsunlu@itu.edu.tr

Not: Figürlerin, Tabloların ve Formüllerin daha yüksek çözünürlüklü görüntüleri için görsele sağ tıklayıp “resmi yeni sekmede aç” seçeneğini seçiniz

BU YAYIM SUNUŞDAN YAZI HALİNE GETİRİLMİŞTİR

•••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••   Yansı 1   •••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••

Çocukluğum döneminde Çorum’da şiddetli yağmurlar esnasında evimizin yakınındaki sokaklardan büyük debili sel aktığını izledim.

O dönemde nüfusu 15.000 olan Çorum’un ne atık su kanalı ne de yağmur suyu kanalı vardı.

Yağan şiddetli yağmurun şehri etkilememesi için özel yapılmış bir yağmur suyu kuşaklama kanalı bulunmuyordu.

Bu sokaklardan birinin ismi o zaman olduğu gibi halen sel sokağı olup artık buradan sel akmamaktadır. Bunun nedeni 60’lı ve 70’li yıllarda Melikgazi ve Sülüklü Deresi’nin DSİ tarafından ıslah edilmesidir. Halk dilinde buralar ‘’SELLA’’ olarak tanımlanmaktadır.

Ayrıca son 10 yılda belediye tarafından yağmur suyu şebekesinin inşa edilmesi de taşkınları önlemeye katkı sağlamıştır.

•••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••   Yansı 2   •••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••

Taşkınlar dünyada sık görülen, tahrip gücü yüksek doğal afetlerdir.

Bu doğal afetlerin şehirlerde nasıl tahribata sebep olduğunu 1982 ve 1983 yıllarında iki defa Rize’de görmüştüm.

•••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••   Yansı 3   •••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••

•••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••   Yansı 4   •••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••

Su basmasıyla birlikte, çamur ve diğer kalıntıların akmasını da sağladığından büyük problemlere neden olurlar.

Rize’de yukarı havzalardan sel ile taşınan kütüklerin ve ağaçların köprüleri nasıl tıkadığını ve nasıl bir taşkına sebep olduğunu tespit etmiştim. Bugün durumun ne olduğunun burada anlatılacağını tahmin ediyorum.

•••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••   Yansı 5   •••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••

Taşkın, “bir akarsuyun muhtelif nedenlerle yatağından taşarak, çevresindeki arazilere, yerleşim yerlerine, altyapı tesislerine ve canlılara zarar vermek suretiyle, etki bölgesinde normal sosyo-ekonomik faaliyeti kesintiye uğratacak ölçüde bir akış büyüklüğü oluşturması olayı” şeklinde ifade edilmektedir.

•••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••   Yansı 6   •••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••

Ayamama Deresi Taşkını – 2009

•••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••   Yansı 7   •••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••

Şehirlerde kanalizasyon sistemleri birleşik ve ayrık olarak inşa edilmektedir.

Bir birleşik sistemde; kanalizasyon sistemi ile yağmur suyu ve atıksuların birlikte toplanması ve bertarafı

•••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••   Yansı 8   •••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••

Bir ayrık sistemde; kanalizasyon sistemi ile yağmur suyu ve atıksuların ayrı ayrı toplanması ve bertarafı

Ülkemizde ayrık sistem kanalizasyon tercih edilmektedir. Belediyeler öncelikle atıksu kanallarını inşa edip yağmur suyu kanallarını birlikte inşa etmemektedirler. Bu da çeşitli sorunların doğmasına neden olmaktadır.

•••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••   Yansı 9   •••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••

Belediyelerce yağmur suyu şebekelerinin inşaatının ertelenmesi taşkınların nedenlerinden birisidir.

Yağmur suyu şebekesinin inşaatının daha sonraya bırakılması bu gecikmeden dolayı inşaat maliyetlerinin artmasına ve halkın sonradan yapılan bu inşaat nedeniyle şikayetlerine ve hoşnutsuzluklarına sebep olmaktadır.

••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••   Yansı 10   ••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••

Antalya’da yağmur suyu şebekesi inşaatı – 2016

••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••   Yansı 11   ••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••

İstanbul 2007’nin yaz aylarında yaşadığı kuraklıktan sonra;

– 2007 Ekim ayında Tavukçu Deresi son 100 yılın

– 2008 Eylül ayında Anadolu Yakası son 50 yılın

– 2009 Eylül ayında Ayamama Deresi ise son 500     yılın üzerinde yağış almış, İstanbul can ve mal       güvenliğini tehlikeye düşüren sonuçlarla karşılaşmıştır.

••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••   Yansı 12   ••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••

TAŞKIN KONTROLÜ

Taşkın zararlarını azaltmak ve önlemek için alınacak yapısız ve yapılı birçok önlem mevcuttur.

-Dere yataklarında kaçak yapılaşma önlenmelidir.

-İmar planları hazırlanırken Taşkın Risk Haritaları altlık olarak dikkate alınmalıdır.

••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••   Yansı 13   ••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••

Ayamama Deresi Risk Haritası

••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••   Yansı 14   ••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••

Derelerin doğal dengesi bozulmamalı, üstleri kesinlikle kapatılmamalı ve betonlanarak başka gaye için kullanılmamalıdırlar.

Taşkınlara sebep olan tehditlerin bir diğeri küresel iklim değişikliğidir.

Teşekkür ederken 4. Ulusal Taşkın Sempozyumu’nun insanlığa faydalı ve başarılı olmasını temenni ediyor, sevgi ve saygılarımla sizleri bir defa daha selamlıyorum.

••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••   Yansı 15   ••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••

Leave a Comment.