PROF. DR. ORHAN USLU’YU ANARKEN

•••••••••••••••••••••••••••••••••••••••   Yansı 1   •••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••

•••••••••••••••••••••••••••••••••••••••   Yansı 2   •••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••

İstanbul’da 4 Aralık 2018 tarihinde kaybettiğimiz Prof. Dr. Orhan Uslu ülkemizi her ortamda bilimsel olarak etkili bir şekilde temsil etmiştir. Ülkemizde çevre mühendisliği eğitiminin gelişmesine ve çevre sorunlarının geniş kitleler tarafından tanınmasına önemli katkılar sağlamış, değerli bir bilim adamıdır.

•••••••••••••••••••••••••••••••••••••••   Yansı 3   •••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••

Orhan Uslu ile ilk defa 1976 yılında Ege Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Bölümü’nde öğretim görevlisi olarak göreve başladığında karşılaştım. Kendisi Almanya’da Münih Teknik Üniversitesi’nde inşaat mühendisliği alanında eğitim görerek 1970 yılında yüksek İnşaat Mühendisi olmuştur. Aynı üniversitede Su Yapıları Enstitüsü’nde 1970-1974 yılları arasında araştırma görevlisi olarak çalışmış ve 1974 yılında Su Kaynakları Mühendisliği alanında doktorasını tamamlamıştır. Bu Üniversite’de doktora sonrası iki yıl da öğretim görevlisi olarak çalışmıştır.

•••••••••••••••••••••••••••••••••••••••   Yansı 4   •••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••

Orhan Uslu gibi genç, değerli bir bilim adamının Ege Üniversitesi Mühendislik Fakültesi’ne kazandırılmasında, kendisi gibi Münih Teknik Üniversitesi’ni bitirmiş ve aynı üniversitede doktorasını yapmış Prof. Dr. Ünal Öziş’in yol gösterici ve etkin olduğunu düşünüyorum.
Fakültemiz İnşaat Bölümü Öğretim Kadrosuna 1976 yılında katılan Orhan Uslu öğretim görevlisi olarak, Ünal Öziş ile birlikte Su Yapıları derslerinin 1979 yılına kadar yürütülmesini sağlamış ve projelere katılmıştır.1979 yılında doçent olan Orhan Uslu’nun, bu derslerin yanında temel derslerden olan matematik konularında da dersler verdiğini hatırlıyorum.

•••••••••••••••••••••••••••••••••••••••   Yansı 5   •••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••

Orhan Uslu’nun çalışkanlığı ve bilimsel konularda yetkinliğini görmem üzerine, kendisine yeni kurmuş olduğum ve yeterli sayıda öğretim üyesine sahip olmayan çevre bölümü kadrosuna geçmesini defalarca önerdim.

•••••••••••••••••••••••••••••••••••••••   Yansı 6   •••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••

Bu önerim yine hatırladığıma göre Prof. Dr. Ünal Öziş’in muhalefeti nedeniyle hemen gerçekleşmedi. Ünal Öziş ve Bölüm Başkanımız Prof. Dr. Turan Acatay ile yaptığım görüşmelerde İnşaat Bölümü’nün su yapıları konularında Dr. Ertuğrul Benzeden ve Dr. Adnan Akyarlı gibi elemanlara da sahip olduğunu ve yeni kurulmuş olan bölümümüzün gelişmesi için Orhan Uslu’nun bölümümüze geçmesi gerektiğini anlattım ve bu geçişi 1979 yılında sağlandı.

•••••••••••••••••••••••••••••••••••••••   Yansı 7   •••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••

Bu önerim yine hatırladığıma göre Prof. Dr. Ünal Öziş’in muhalefeti nedeniyle hemen gerçekleşmedi. Ünal Öziş ve Bölüm Başkanımız Prof. Dr. Turan Acatay ile yaptığım görüşmelerde İnşaat Bölümü’nün su yapıları konularında Dr. Ertuğrul Benzeden ve Dr. Adnan Akyarlı gibi elemanlara da sahip olduğunu ve yeni kurulmuş olan bölümümüzün gelişmesi için Orhan Uslu’nun bölümümüze geçmesi gerektiğini anlattım ve bu geçişi 1979 yılında sağlandı.

•••••••••••••••••••••••••••••••••••••••   Yansı 8   •••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••

Orhan Uslu’nun 1981 yılında Hollanda’dan döndüğünde, bölümün doktora yapmak isteyen genç asistanlarına çok yardımcı olduğunu ve kendilerine yön gösterdiğini izledim. Bu gençlerin birçoğunun doktora tezlerinin yürütücülüğünü de üstlendi. 1981 yılında, Kurucu Meclis-Danışma Meclisi Çorum Üyeliği’ne getirilmem nedeniyle 1975 yılından beri sürdürdüğüm bölüm başkanlığından ve üniversiteden ilgili yasa gereği ayrıldım. Bölüm başkanlığını kısa bir müddet Doç. Dr. Turgut Arısoy yürüttü. Bu görevi daha sonra 1982 yılında Doç. Dr. Orhan Uslu üstlendi ve 1991 yılına kadar sürdürdü.

•••••••••••••••••••••••••••••••••••••••   Yansı 9   •••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••

Seçimler yapılıp kurulan yeni hükümetin bakanına görevi teslim ettikten sonra Danışma Meclis’inde görev alan insanların eski görevlerine kadro şartı aranmaksızın dönmesine yönelik bir düzenlemeden faydalanarak İzmir’e döndüm. 1981 yılında çıkarılan Yüksek Öğretim Kanunu ile Çevre Mühendisliği Bölümü, Dokuz Eylül Üniversitesi’ne bağlandığından, akademik çalışmalarıma bu üniversitede devam ettim. Bölümde göreve başladığımda Doç. Dr. Orhan Uslu Bölüm Başkanı’ydı. Adı geçen kanununa göre bölümdeki tek profesör olmam nedeniyle, bu görevi benim üstlenmem gerekiyordu. Diğer taraftan Orhan Uslu başarılı bir şekilde bölümü yönetiyordu. Bölümdeki bu harmoniyi devam ettirebilmek için isteğim üzerine Üniversite Rektörü Prof. Dr. Ömer Yiğitbaşı beni Deniz Bilimleri Enstitüsü’nde görevlendirdi. Kurucu Meclis’e gitmeden önceki yıllarda Piri Reis Gemisi’nin bağlı olduğu Deniz Bilimleri Enstitüsü’nün yöneticileri arasında yer almış ve geminin alınmasını sağlayan yönetim kurulu üyeleri arasında bulunmuştum.

•••••••••••••••••••••••••••••••••••••••   Yansı 10   •••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••

Orhan Uslu; su kirliliği ve kontrolü, deniz deşarjları, çevre etki değerlendirmesi, çevre koruma teknolojileri, kıyı bölgelerinde atık yönetimi, entegre kıyı bölge yönetimi, atıksu arıtım teknolojisi gibi çevre ve deniz konularında dersler verdiği gibi, bölümümüzde birçok uygulama projesinin yürütücülüğünü üstlendi. Bu projelerden bazılarında birlikte çalıştık. Kendisi ve DEÜ Çevre Mühendisliği Bölümü’ndeki arkadaşlarının büyük katkısı ile ülkemizde ilk defa hazırlanan Su Kirliliği ve Kontrol Yönetmeliği bazı değişikliklerle halen yürürlüktedir. Ayrıca Türkiye’de ses getiren İzmir Ulusal Çevre Mühendisliği Sempozyumlarının başlatılmasını ve yürütülmesini de sağladı.

•••••••••••••••••••••••••••••••••••••••   Yansı 11   •••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••

Orhan Uslu’nun ve benim bölüm başkanlığımız dönemlerinde, yurtdışındaki tanınmış bilim adamlarının bölümümüze gelerek kısa ve uzun süreli kalarak eğitime katkı vermeleri sağlanmıştır.
Gelenlerden 1975-1983 arasında, hatırlayabildiğim isimler; D. Okun (A.B.D), P. Harremoës (Danimarka), Sorab Arceivala (UNEP-Hindistan), İ. Sekoulov (Almanya), H. H. Hanh (Almanya), H. Rüffer (Almanya), K. Mancy (A.B.D).

•••••••••••••••••••••••••••••••••••••••   Yansı 12   •••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••

Dokuz Eylül Üniversitesi Deniz Bilimleri Enstitüsü Müdürlüğü’nü 1991-2001 yılları arasında yürüten Orhan Uslu, merkezi İzmir’de bulunan ve 37 İslam ülkesinin bünyesinde yer aldığı Uluslararası İslam Bilim ve Teknoloji Deniz Bilimleri Ağı’nın (Inter-Islamic Science and Technology Network on Oceanography-INOC) 1999- 2014 yılları arasında müdürlüğünü yaptı.

•••••••••••••••••••••••••••••••••••••••   Yansı 13   •••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••

Stuttgart Üniversitesi’ndan Prof. Dr.- Ing Oktay Tabasaran ile benim 1975 yılında başlattığım ve Stuttgart Üniversitesi Kentsel Altyapı Enstitüsü ile Ege Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü’nün sorumluluğunda yürütülen ve her iki yılda bir yapılan, Türk-Alman Çevre Sorunları Sempozyumu toplantılarına Orhan Uslu aktif olarak destek verdiği ve katıldığı gibi bu sempozyumların sürdürülmesi için de gayret gösterdi.

•••••••••••••••••••••••••••••••••••••••   Yansı 14   •••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••

Orhan Uslu 2006 yılında emekli oldu ve ailesi ile İstanbul’a taşındı. Kendisi ve eşi Prof. Dr. Didem Uslu İstanbul’da Vakıf Üniversitelerinde görev aldılar. Orhan Uslu Bahçeşehir Üniversitesi’nde Çevre Mühendisliği Bölüm Başkanlığı ve öğretim üyeliği yaptı. Yeditepe Üniversitesi İnşaat Fakültesi ile İstanbul Üniversitesi Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü’nde de dersler verdi. Prof. Dr. Orhan Uslu 20 doktora yaptırdı. Yanılmıyorsam Türkiye’deki çevre bölümlerinde akademik hayatında bu sayıda doktora çalışması yaptıran öğretim üyesi bulunmamaktadır. 

Bu nokta da Orhan Uslu’nun, İller Bankası’nın etkin mühendislerinden Yük. İnşaat Mühendisi Mehmet Uslu’nun oğlu olduğunu belirtmeyi isterim.

Kendisini rahmetle anarken, yaptığı hizmetler için teşekkür ediyor ve mekanı cennet olsun diyorum.

Ayrıca başta ailesi olmak üzere, tüm arkadaşlarına, öğrencilerine ve dostlarına başsağlığı diliyorum.