4. SANAYİ DEVRİMİ VE MESLEKLER ÜZERİNDE ETKİSİ

Çorum Haber gazetesindeki köşemde 10 Mayıs 2015 tarihinde “Kalkınmış Ülkelerin Sessiz Devrimi!” başlıklı bir yazımı sizlerle paylaşmıştım.

“Sessiz Devrim” dört dönemde gerçekleşmiştir. Bu dört dönemi kısaca özetlenebilir.

  1. Sanayi Devrimi (18. Yüzyıl sonlarında su ve buhar gücünden yararlanan yeni üretim tesisleri)
  2. Sanayi Devrimi (20. Yüzyıl başlarında elektrik enerjisinin yardımıyla iş bölümüne dayalı üretim)
  3. Sanayi Devrimi (1970’lerin otomasyonu, elektronik ve bilgi teknolojilerinin kullanımıyla ileri düzeye taşınıyor)
  4. Sanayi Devrimi (Üretime dahil tüm makineler arası dijital bağlantılar)

Teknolojinin kaydettiği her aşama, o dönemde toplumun yapısını, ortak yaşam biçimini, iletişimi, çalışma hayatını ve ekonomik koşulları etkiledi. Bazen de doğrudan doğruya belirledi.

Üretime dahil tüm makineler arası dijitalleşme dünyada yeni bir kavramın yani 4. Sanayi Devrimi’nin başlatılmasına ve uygulanmasına neden oldu.

Kısa bir müddet önce bir dostum tarafından bana gönderilen Mercedes ve BMW otomobillerinin üretimleri ile ilgili videoları izleyince imalatta robotların ne kadar çok yer aldığını ve etkili olduğunu görünce bu hususları sizlerle paylaşmaya karar verdim. İşte bu durum 4. Sanayi Devrimi’nin bir sonucu idi. Durumu mukayese edebilmek için ülkemizde imal edilen Tofaş otomobillerinin nasıl imal edildiğini de internette izledim. Tofaş’ın imalatında da robotların etkili olduğunu gözlemledim.

İsterseniz bir önceki yazımda yer alan 4.0 Sanayi Devrimi ile ilgili bazı önemli hususlara bir göz atalım:

  • Fabrikaların robotlaşacağı ve insana ihtiyaç kalmayacağı endişesinden kurtulmak gerekir. Çünkü insan unsuru daha önem kazanacaktır. Makineleri tasarlayacak, programlayacak, algoritmalarını tasarlayacak insan gücüne ihtiyaç olacak, yeni meslekler ortaya çıkacak ve istihdamı artıracaktır.
  • Bu dönemde makineler birbirleriyle iletişimde olacaktır. Makinelerin bu kadar etkili olacağı bir dönem ilk defa yaşanacaktır.
  • Şirketler gibi ülkelerin de 4.0 sistemine geçmesi gereklidir. Almanya bu devrimi 20 yıl içinde gerçekleştirmeyi planlamaktadır. Türkiye’nin de hızlı adımlar atması gerekmektedir.
  • Büyük bir dijital dönüşüm sonucu iş ve sosyal yaşamda büyük değişimler getirecektir.
  • Robotlardan üretim bantlarına kadar her şey internete bağlı olacaktır. 2020 yılına kadar 28 milyar nesne internete bağlı hale gelecek, oluşacak büyük verinin ve üretilen bilgilerin şirketleri bulut depolamaya yönlendirecek ve işletmelerin yüzde 35’inin bulut depolama sistemlerini kullanacağı tahmin edilmektedir.

Yönetim danışmanlığı şirketi Mc Kinsey tarafından hazırlanan “ Kaybedilen ve kazanılan meslekler: Otomasyon devrinde iş gücünün dönüşümü” adlı raporda, 2030 itibari ile 800 milyon çalışanın işsiz kalabileceği belirtilmiştir. Rapora göre 13 yıl içinde mevcut işgücünün yüzde 60’ının robotlara geçeceği öngörülüyor.

Bu yeni endüstriyel ortam, akıllı (otonom robotlar), simülasyon, yatay/dikey (uçtan uca) yazılım sistemi entegrasyonu, Nesnelerin interneti, bulut bilişim, siber güvenlik, 3-D yazıcısı, artırılmış gerçeklik ve büyük veri gibi dokuz yeni teknoloji üzerinde yükselmektedir.

Aşağıdaki tabloda otomasyon devrinde robotlaşmanın meslekler üzerindeki etkisi hakkında bilgi verilmiştir. Buradan görüldüğü gibi mevcut mesleklerin değişmesi ve tamamen ortadan kalkması gibi risklerin yanında, gelişen teknolojinin yeni meslek grupları yaratması öngörülmektedir.

SONUÇ

Ülkemizin orta gelir ya da orta teknoloji tuzağı olarak adlandırılan mevcut durumdan kurtulup yüksek gelir grubunda bulunan ülkeler arasına girebilmesi, ürün ve hizmet kalitesinin artırılması, yatırım ortamının iyileştirilmesinin yanı sıra Ar-Ge ve yenilik çalışmaları sonucunda ortaya çıkan yüksek katma değerli, ileri teknolojili ürün ve hizmetlerin üretimi ve ihracatı mümkün olup, bu da Sanayi 4.0, Endüstri 4.0 ve paralelinde Eğitim 4.0 hazırlıklarının yapılması ve uygulaması ile gerçekleşebilir.

Ülkemizin, 2023 yılı için belirlenen 500 milyar dolar ihracat ve dünyanın ilk 10 ekonomisi arasında yer alması hedefine ancak inovasyon, yüksek teknoloji ile üretim, eğitim ve teşvik ile ulaşılabilecektir.

Çorum’da üretim yapan sanayicilerimizin de şimdiden dijitalleşme konusuna ve robot kullanımına önem vermeleri gerekmektedir.

İstanbul, 28 Nisan 2019

Kaynaklar:

-Constanze Kunz ve Frank Rieger, “Sessiz Devrim”, De Magazin Deutschland, Nisan 2013

-Nilüfer Eğrican, “Eğitim 4.0 Türkiye’nin Öncelikli Alanlarından Bir Olmalı”, Tesisat Dergisi,        Mayıs 2016

-Sadi Özdemir, “1 kg’lık İhracat Nasıl 4 Dolar Olur?”, Hürriyet, 19.3.2015

-Faruk Özlü, “4. Sanayi Devrimi”, TSE Standart Dergisi, Eylül 2016

-Hüseyin Mualla Yüceol, “Endüstri 4.0 ve İşgücü Yansımaları” TOPRAK İşveren dergisi, Aralık 2018

-“ 800 milyonu işsiz bırakacaklar”, Dünya gazetesi, 30.11.2017

-Zümrüt Ecevit Satı, “Endüstri 4.0’ın İstihdam Paradoksu” TOPRAK İşveren dergisi, Aralık 2018