2003 YILINA GİRERKEN EKONOMİ

19 Şubat 2001 tarihinde büyük bir krize giren ekonomimiz ve yaşadığımız yüksek enflasyon 2003 yılına girerken alınan önlemler ve uygulanan açı reçete neticesinde hız kesti ve krizden önceki seviyesine indi.

*    *    *

Bu değişimleri anlayabilmek için DİE’nin (Devlet İstetistik Enstitüsü) açıkladığı 12 aylık ortalama TÜFE ve TEFE değerlerini dikkate alarak hazırladığım aşağıdaki tabloyu incelemek yerinde olacaktır.

Ocak 2001      2001 yılı          2002 yılı

Sonu (%)         Sonu (%)         Sonu (%)

TÜFE  33.4     67.3     29.7

TEFE   26.5     84.5     30.8

TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi)

TEFE (Toptan eşya fiyatları endeksi)

Bu endeksler DİE tarafından heray değişik şehirlerde belirli sayıda maddenin fiyatları izlenerek tesbit edilmektedir.

Elde edilen bu başarıyı 57. Hükümeti sağlamıştır. Bu başarı özellikle son 10 yılda ortaya çıkan sorunların yukarıda belirttiğim gibi açı reçetenin uygulanması ile sağlanmıştır. Anlaşılmadık bir şekilde, bu reçetenin meyvelerini almaya beklemeden, seçime giden bu hükümeti oluşturan partiler DSP, MHP ve ANAP halkın tepkisi ile meclis dışında kalmışlardır.

Düşünülen enflasyona bakıp herşeyin düzelttiğini düşünmekteyiz. Ocak-Kasım 2002 tarihleri arasındaki nakit gelir, nakit gider ve nakit açığını tesbit ederek bu açığın nasıl kapatıldığını aşağıdaki değerleri dikkate alarak incelediğimizde durumumuzun pek iç açıcı olmadığını görürüz. İç ve dış borçlanmanın hızla devam etmekte olduğunu ve borçların bu desteklerle çevrildiğini tesbit ederiz.

Ocak-Kasım 2002 Gelir          63.7 Katrilyon TL.

Ocak-Kasım 2002 Gider         89.8 Katrilyon TL.

Verilen açık                -26.1 Katrilyon TL.

———————————————————————————————-

İç borçlanma ile sağlanan       14.6 Katrilyon TL.

Dış borçlanma ile sağlanan     16.0 Katrilyon TL.

Sağlanan borç             30.6 Katrilyon TL.

*    *    *

Ülkemizin içinde bulunduğu durumu daha açık ve seçik bir şekilde anlayabilmek için aşağıdaki tabloda verilen 2001-2002 sonunda borç durumumuzu incelemek yerinde olacaktır.

İç Borç            Dış Borç

2002 Sonu      122 Katrilyon TL.       158 Katrilyon TL

(85 Milyar Dolar)        (110 Milyar Dolar)

2002 Sonu      145 Katrilyon TL.       198 Katrilyon TL

(95 Milyar Dolar)        (130 Milyar Dolar)

*    *    *

Bu tablodan da görüldüğü gibi ülkemizin hızla borçlanmaya devam etmektedir. 2002 yılında IMF’den sağlanan 23 Katrilyon TL. temin edilmiş bunun 16 Katrilyon TL’si nakit açığı kapatmakta 7 Katrilyon TL’si ise vadesi gelen borçlara ve faizine ödenmiştir. Ayrıca yurt içinde açığı kapatabilmek için gaizin yüksekliğine ve vadenin kısalığına bakmadan ödediğinden fazla borçlanıldı.

*    *    *

2003’e girerken AKP’ye ve Hükümete tanınan güvenin azalmaya başladığı ve ‘imaj kırılması’ oratya çıktığı basında yerelmektedir.

2003 başında Dolar 1 Milyon 700 bir sınırına yaklaşmış borsa seçim öncesi 10.217 seviyesindeki endeks değerinin altına düşmüş ve Hazine’nin yılın ilk borçlanmasında talep düşük gelmiş ve faizler seçim öncesi yüzde 50 değerinden 60.5’a yükselmiştir.

*    *    *

AKP hükümeti öncelikle 2003 yılında dikkatli olmak ve ekonomiyi sıkıntıya düşürecek uygulamalardan sakınmak durumundadır. Özellikle IMF’nin tutumu yanında muhtemel Irak Savaşı 2003 yılında ekonomimizi etkileyecektir.

İstanbul