DOĞALGAZ RULETİ

Türkiye’de son yıllarda en çok tartşılan konuların başında “doğalgaz” gelmektedir. Gereğinden fazla gaz alındığı ve alış fiyatının çok yüksek olduğu belirtilirken, “karanlıkta kalacağız” sloganı ile korku yaratıldığı, milli çıkarlar gerekçe gösterilip, milletin uyutulduğu, milyonlarca dolar soygun yapıldığı basında yer aldı.

Yeni seçilen hükümet ve bilhassa Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler konuya çok özel bir önem verdi ve üzerine yürüdü… 11 ay süren müzakereler ve görüşmeler anlaşmayla sonuçlandı. Bakan Güler “Dünya Bankası hesaplarına göre Türkiye üzerindeki 15 milyon dolarlık yük kalktı” şeklinde bir açıklama yaparak müzakereler sonucunda elde edilen avantajları şöyle anlattı:

* 4 ayrı hattan işlem gören doğalgaz tek fiyattan alınacak.

* Yaz aylarında doğalgaz fiyatı ucuzlayacak.

* Al ya da öde miktarı düşürülecek.

* Turusgas devreden çıkarılacak

*     *     *

Eminim ki, doğalgaz sorunlarını ve enerji dosyası ile ilgili konuları siz de takip ediyorsunuzdur. AKP’nin ve CHP’nin TBMM’ne getirdikleri yolsuzluk dosyaları arasında doğalgaz ve enerji konuları önemli yer tutuyor.

Bu konularda herkes kendine göre yorum yapıyor. 21 yıldır yurt dışında yaşayan, OECD’nin (ekonomik işbirliği ve Kalkınma Teşkilatı) 12 direktöründen biri olan ve 58 yıldır Türkiye’nin üyesi olduğu bu teşkilatta bu göreve gelmişolan ilk Tük ve OECD’nin Uluslararası Enerji Ajansı’nın baş ekonomisti ve direktörü Dr. Fatih Birol’un söylediklerini birlikte okuyalım;

“Mavi Akım döneminde, Türkiye’nin doğalgaz projeksiyonlarının çok abartılı olduğunu söyledim. Şimdi hatanın külfetini Türkiye ödeyecek. Enerjide dışa bağımlılık, 2020’de yüzde 80’lere çıkacak, petrol ve doğalgaz piyasalarındaki dalgalanmalara duyarlık artacak.

Bazı anlaşmalar genelde kabul edilemez fiyatlardan yapılmış. Bunların feshi Türkiye’nin itibarına zarar verir. Hindistan, Enron’la (amerika firması) böyle bir anlaşmasını iptal etti, üç yıldır enerjide yabancı sermaye alamıyor.

Doğru çözüm fahiş alım anlaşmalarını aşağı çekmek için uzlaşma aramak.”

*     *     *

Dr. Fatih Birol’un değerlendirmeleri bu hususların daha çok tartışılacağının bir göstergesi…

Enerjide, hükümetin hidrolik (su) ve kömür gibi yerli kaynaklara yönelmesi daha şimdiden günde 2 milyon dolar tasarruf sağlamıştır. Ayrıca ülkemizde yerli doğalgaz üretiminin artırılmasıda sevindiricidir.

*     *     *

Rusya ile yürütülen doğalgaz müzakerelerinde, bizim Kabine’nin ilk anlaşmada sağlamış olduğu ödenek meblağın yüzde 65’ini mal karşılığı ödenmesini imkanı Ruslar tarafından bu defada red edilmiştir.

Eğer, Özal döneminde bu anlaşma bozulmasa idi, bugün Rusya ile olan dış ticaretimiz bu kadar açık vermeyecekti…

*     *     *

Enerji kaynaklarımızı çeşitlendirmeye ve bir çok  ülkeden sağlamaya çalışmalıyız. Ayrıca mümkün olduğu kadar kendi öz kaynaklarımıza dayanmalıyız.

İstanbul

Sabah Gazetesi’nin bu konudaki yayınlarından faydalanılmıştır.